Παρουσίαση, “Ευρωπαϊκή Μουσική του Κλασικισμού – Οργανική”, Πέμπτη 18/09/2025

Παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Μουσικής του Κλασικισμού (Οργανική Μουσική) και των παραγόντων που καθόρισαν τη διαμόρφωση και την εξέλιξή της, στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων 65+ του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.

Στα μέσα του 18ου αιώνα, κάτω από το βάρος των ιδεών του Διαφωτισμού, η Ευρώπη γνώρισε μία έκρηξη φιλοσοφικής και επιστημονικής δραστηριότητας που αμφισβήτησε τις παραδοσιακές κοσμοθεωρίες και παντός είδους δόγματα και αυθεντίες. Η έκρηξη αυτή δρομολόγησε καιτιγιστικές εξελίξεις και ανατροπές όχι μόνο στο κοινωνικοπολιτικό πεδίο, αλλά και στο πεδίο του πολιτισμού. Ειδικά στον χώρο της μουσικής, η ανατρεπτική αυτή διάθεση βρήκε την έκφρασή της στο αναδυόμενο είδος της opera buffa, η δραματουργική και μουσική γλώσσα της οποίας επηρέασε δραστικά, εκτός άλλων, και το στιλιστικό ιδίωμα της οργανικής μουσικής. Βασιζόμενο στην δέα της βραχυπρόθεσμης αντίθεσης, το νέο αυτό ιδίωμα αποτέλεσε τη βάση για τον μετασχηματισμό τόσο των τρόπων σύνθεσης όσο και των τρόπων πρόσληψης της οργανικής μουσικής. Συνέπειας αυτού του μετασχηματισμού ήταν αφενός η παραγωγή νέων μουσικών ειδών (με κυριότερα τη συμφωνία και το κουαρτέτο), αφετέρου η εδραίωση νέων θεσμών για την προβολή και την προαγωγή της οργανικής μουσικής (με σημαντικότερο αυτόν της δημόσιας συναυλίας). Κοιτώντας προα τα πίσω, η μουσική ιστοριογραφία του 19ου αιώνα τοποθέτησε το απόγειο αυτής της μετασχηματιστικής διαδικασίας στις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα, περίοδο στην οποία αποδόθηκε αναχρονιστικά ο όρος “κλασικισμός”, ως διακρτική αισθητική κατηγορία με βασικό χαρακτηριστικό τη νηφάλια ισορροπία μεταξύ μορφής και περιεχομένου.

Σκοπός της παρουσίασης είναι να εξετάσει συνοπτικά τόσο τα ιδιωματικά χαρακτηριστικά όσο και τις συνθήκες ανάδυσης του κλασικισμού. Μολονότι η συγκεκριμένη αισθητική κατηγορία έχει συνδεθεί σχεδόν αυτονόητα με τα ονόματα των Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart και Ludwig van Beethoven, η παρουσίαση θα προσπαθήσει να ρίξει στο φως και στη μουσική άλλων συνθετών, οι οποίοι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο εκείνη την εποχή στην εμπέδωση των στιλιστικών συμβάσεων και των πρακτικών πρόσληψης του κλασικού μουσικού ιδιώματος. Στο πλαίσιο της παρουσίασης, θα εκτελεστούν αποσπάσματα χαρακτηριστικών έργων του κλασικού ρεπερτορίου από φοιτητές και αποφοίτους του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.

Παρουσίαση και μουσικά παραδείγματα:
Πέτρος Βούβαρης (πιάνο)
Αγγελική Γκανά (βιολί)
Ευαγγελία Κουτσοδήμου
Θεοδώρα Βουτυρή (βιόλα)
Ισμήνη Βασιλειάδου (βιολοντσέλο)

KLASIKISMOS 1 18-09 FOR PRINT